{"id":436,"date":"2020-03-14T11:54:17","date_gmt":"2020-03-14T11:54:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/?page_id=436"},"modified":"2020-03-21T14:44:36","modified_gmt":"2020-03-21T14:44:36","slug":"orzech-czarny-juglans-nigra","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/orzech-czarny-juglans-nigra\/","title":{"rendered":"Orzech czarny (Juglans nigra)"},"content":{"rendered":"\n
\n

Orzech czarny (Juglans nigra<\/em>) ro\u015bnie we wschodniej cz\u0119\u015bci Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\n
\n

OPIS:
<\/strong>    Na dobrych glebach ro\u015bnie szybko , najwi\u0119kszy z orzech\u00f3w. W Ameryce osi\u0105ga 50 metr\u00f3w wysoko\u015bci, w Polsce ponad po\u0142ow\u0119 tego. 
   Orzech czarny jest pi\u0119knym drzewem z wyra\u017anym, d\u0142ugim, prostym pniem pokrytym czarn\u0105 kor\u0105. Drzewa rosn\u0105ce na stanowiskach s\u0142onecznych maj\u0105 regularne korony – w m\u0142odo\u015bci sto\u017ckowate, potem owalne lub kuliste. 
   Du\u017ce, nawet 60 cm d\u0142ugie li\u015bcie sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z 15-23 listk\u00f3w (najwi\u0119cej spo\u015br\u00f3d wszystkich orzech\u00f3w), s\u0105 bardzo aromatyczne. Intensywnie, przyjemnie pachn\u0105 nie tylko roztarte, ale nawet poruszane wiatrem. 
    Jeszcze silniej pachn\u0105 grube okrywy owoc\u00f3w – kuliste orzechy maj\u0105 do 6 cm \u015brednicy, opadaj\u0105 zielone p\u00f3\u017ano, cz\u0119sto ju\u017c po opadni\u0119ciu li\u015bci. Owocowa\u0107 zaczynaj\u0105 zwykle oko\u0142o 12-letnie drzewa. 
Po\u017cytki z orzecha czarnego s\u0105 r\u00f3\u017cne: 
– orzechy (to co w \u015brodku) po\u017cywne, t\u0142uste, ale trudno je wyd\u0142uba\u0107 i niezbyt smaczne. Niedojrza\u0142e, ca\u0142e owoce z \u0142upin\u0105 bywaj\u0105 marynowane – tak, jak to kiedy\u015b robiono z owocami orzecha w\u0142oskiego. 
– sok (z drzewa) mo\u017cna pi\u0107 lub zrobi\u0107 syrop – jak z klonu lub brzozy. 
– b. cenne drewno – z tego powodu niemal zupe\u0142nie wyci\u0119to go w lasach 100 lat temu. 
– kora, li\u015bcie i okrywy owoc\u00f3w stosowane w medycynie – chor\u00f3b lecz\u0105 pewnie p\u00f3\u0142 setki! 
– \u017c\u00f3\u0142ty i br\u0105zowy barwnik mo\u017cna z niego uzyska\u0107. 
– roztarte li\u015bcie mo\u017cna stosowa\u0107 jako repelent. Wystarczy si\u0119 posmarowa\u0107 i mucha nie siada. 
– li\u015bcie dodane do kompostu przyspieszaj\u0105 jego rozk\u0142ad. <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

UPRAWA:<\/strong> 
   Orzech czarny nie nadaje si\u0119 na gleby suche i ubogie. 
   Doros\u0142e s\u0105 zupe\u0142nie odporne na mrozy, m\u0142ode w ch\u0142odniejszych rejonach kraju mog\u0105 ucierpie\u0107 podczas „zim stulecia”, czasem p\u00f3\u017ane przymrozki uszkadzaj\u0105 m\u0142ode listki. 
   Orzech czarny, bardziej ni\u017c inne orzechy, wydziela do gleby substancje utrudniaj\u0105ce rozw\u00f3j innych ro\u015blin. Szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwe s\u0105 r\u00f3\u017cowate – trzeba to mie\u0107 na uwadze przy wyborze miejsca dla niego. 
   \u0179le znosi przesadzanie. 
   Nie lubi ci\u0119cia – zw\u0142aszcza wiosn\u0105 nie nale\u017cy ci\u0105\u0107, bardzo „p\u0142acze”.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Orzech czarny (Juglans nigra) ro\u015bnie we wschodniej cz\u0119\u015bci Stan\u00f3w Zjednoczonych. OPIS:    Na dobrych glebach ro\u015bnie szybko , najwi\u0119kszy z orzech\u00f3w. W Ameryce osi\u0105ga 50 metr\u00f3w wysoko\u015bci, w Polsce ponad po\u0142ow\u0119 tego.    Orzech czarny jest pi\u0119knym drzewem z wyra\u017anym, d\u0142ugim, prostym pniem pokrytym czarn\u0105 kor\u0105. Drzewa rosn\u0105ce na stanowiskach s\u0142onecznych maj\u0105 regularne korony – w m\u0142odo\u015bci sto\u017ckowate, potem owalne […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-436","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=436"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/436\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1075,"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/436\/revisions\/1075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}