{"id":403,"date":"2020-03-14T09:59:43","date_gmt":"2020-03-14T09:59:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/?page_id=403"},"modified":"2020-03-19T12:58:43","modified_gmt":"2020-03-19T12:58:43","slug":"deren-jadalny-deren-wlasciwy-cornus-mas","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/deren-jadalny-deren-wlasciwy-cornus-mas\/","title":{"rendered":"Dere\u0144 jadalny, dere\u0144 w\u0142a\u015bciwy (Cornus mas)"},"content":{"rendered":"\n
\n

Dere\u0144 jadalny, dere\u0144 w\u0142a\u015bciwy (Cornus mas)<\/em> wyst\u0119puje w po\u0142udniowo-wschodniej i \u015brodkowej Europie, w Azji Mniejszej i na Kaukazie. Gdy Podole by\u0142o w Polsce, by\u0142 nawet gatunkiem krajowym.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\n
\n

OPIS:
<\/strong>   Krzew lub ma\u0142e drzewko, najstarsze (ok 200 lat) osi\u0105gaj\u0105 10-12 metr\u00f3w wysoko\u015bci.
   Dere\u0144 jadalny przez wieki by\u0142 cenionym krzewem owocowym. Ciemnoczerwone owoce kszta\u0142tu \u015bliwki maj\u0105 2-2,5 cm. d\u0142ugo\u015bci, s\u0105 doskona\u0142ym surowcem na kompoty, d\u017cemy, wina i nalewki (dereni\u00f3wka). Dojrza\u0142e, prawie czarne i bardzo mi\u0119kkie s\u0105 bardzo smaczne na surowo.
   Tak o dereniu pisano przed dwustu laty: „Sma\u017cy si\u0119 w cukrze lub miodzie na konfitur\u0119. T\u0142oczony, daje trunek dereniakiem zwany na Podolu, a do wina wielce podobny, kt\u00f3ry lat kilka w piwnicy chowa\u0107 si\u0119 mo\u017ce: owoc ten, odgotowany i nasolony, tak doskonale zast\u0119puje oliwki, \u017ceby\u015bmy si\u0119 bez nich wy\u015bmienicie obej\u015b\u0107 mogli. Dodaj\u0105 do tej marynaty cz\u0105ber i bobkowe li\u015bcie.”<\/em>
   Opr\u00f3cz walor\u00f3w kulinarnych posiada dere\u0144 walory zdobnicze. Wczesn\u0105 wiosn\u0105 (zwykle w marcu) krzewy s\u0105 obsypane mn\u00f3stwem \u017c\u00f3\u0142tych kwiatk\u00f3w. Przez ca\u0142y okres wegetacji zdobi\u0105 go l\u015bni\u0105ce li\u015bcie, w jesieni przebarwiaj\u0105ce si\u0119 zwykle na purpurowo. Latem pi\u0119knie w\u015br\u00f3d zielonych li\u015bci prezentuj\u0105 si\u0119 dojrzewaj\u0105ce jaskrawoczerwone owoce. 
   Drewno derenia w\u0142a\u015bciwego jest bardzo twarde  (st\u0105d \u0142aci\u0144ska nazwa dereni – Cornus<\/em> czyli r\u00f3g). Dawno temu robiono z niego p\u0142ugi, osie, cepy itp.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

UPRAWA:<\/strong>
   Mo\u017ce rosn\u0105\u0107 na praktycznie ka\u017cdej glebie i ka\u017cdym stanowisku. Lepiej (jak prawie wszystko) ro\u015bnie na glebach \u017cyznych, je\u015bli ma by\u0107 drzewkiem owocowym sadzi\u0107 derenia nale\u017cy na stanowisku s\u0142onecznym.
    Gdy podczas kwitnienia nast\u0105pi d\u0142ugotrwa\u0142e och\u0142odzenie, dere\u0144 jadalny potrafi zapyli\u0107 si\u0119 bez rozwijania p\u0105czk\u00f3w, jednak najobficiej owocuj\u0105 zapylane krzy\u017cowo, py\u0142kiem z innego egzemplarza.
   Odporny na mrozy, susz\u0119 i zanieczyszczenia. 
   Doskonale znosi ci\u0119cie (nie mo\u017cna ci\u0105\u0107 wczesn\u0105 wiosn\u0105, bardzo „p\u0142acze”) – pi\u0119kne, kwitn\u0105ce i owocuj\u0105ce \u017cywop\u0142oty.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dere\u0144 jadalny, dere\u0144 w\u0142a\u015bciwy (Cornus mas) wyst\u0119puje w po\u0142udniowo-wschodniej i \u015brodkowej Europie, w Azji Mniejszej i na Kaukazie. Gdy Podole by\u0142o w Polsce, by\u0142 nawet gatunkiem krajowym. OPIS:   Krzew lub ma\u0142e drzewko, najstarsze (ok 200 lat) osi\u0105gaj\u0105 10-12 metr\u00f3w wysoko\u015bci.   Dere\u0144 jadalny przez wieki by\u0142 cenionym krzewem owocowym. Ciemnoczerwone owoce kszta\u0142tu \u015bliwki maj\u0105 2-2,5 cm. d\u0142ugo\u015bci, s\u0105 doskona\u0142ym surowcem […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-403","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=403"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/403\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1033,"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/403\/revisions\/1033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrodnick.pl\/word\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}